قرص برنج

از قرص برنج برای حفاظت برنج در مقابل انواع آفت ها در انبار ها و کیسه های برنج استفاده می شود که با نام‌های تجاری Fostox، Celphos، Phostoxin، Phostek، Fumitoxin، Quick Phos، Talunex، Fieldphos و Weevil-Cide نیز شناخته می شود، اما امروزه این آفت کش، به ماده کشنده ای خـطرنـاک و عـامـل بـسیـاری از مسمومیت های عمدی و اتفاقی مبدل شده است.

برطبق آمار ارائه شده توسط پزشکی قانونی تلفات ناشی از مصرف قرص برنج از سال 90 تا 96 به جز سال‌های 93 و 94 رشد صعودی داشته‌است.

در همین راستا واردات هرگونه قرص برنج به کشور غیر قانونی اعلام شده و خرید و عرضه این قرص پرخطر در مراکز عرضه سموم و عطاری ها ممنوع و عاملان این امر مشمول مجازات می شوند.

قرص برنج یا همان «فسفید الومینیوم» چیست؟
فسفید الومینیوم سمی جامد به شکل قرص های به رنگ سبز تیره یا خاکستری و حاوی ترکیبات خطرناکی از فسفیدها است. هنگامی که این ماده در معرض رطوبت محیط یا اسید معده قرار گیرد، گاز بسیار خطرناک «فسفین» را آزاد می کند که علت اصلی سمیت این ماده است. هر قرص برنج حاوی 3 گرم فسفید آلومینیوم است که هر قرص یک گرم گاز فسفین آزاد می کند.

خوردن تنها یک چهارم قرص برنج تازه می تواند باعث مرگ می شود.

فسفین گازی بی رنگ با بویی شبیه سیر یا ماهی گندیده است که جذب خوراکی و استنشاقی آن بسیار زیاد است و به سرعت از طریق دستگاه تنفسی و یا دستگاه گوارش جذب می شود و  در نهایت منجر به بروز عوارض جدی، مسمومیت و در نهایت مرگ خواهد شد.

دلایل مسمومیت:

 مصرف این قرص به دلیل آسیب به خود ( خودکشی)
 مصرف اشتباه قرص برنج به جای قرص های روانگردان(اکستازی) به دلیل شباهت ظاهری
 استنشاق گاز فسفین حاصل از قرص برنجی که در غلات، برنج قرار داده شده و در برابر رطوبت هوا قرار گرفته باشد

پیامدها:

این عوارض در 72 ساعت اولیه بروز پیدا می کند که حدود 95 درصد آن ها در 24 ساعت اول منجر به مرگ می گردد، این علائم بیشتر شامل عوارض قلبی عروقی، تنفسی، گوارشی و عصبی بوده و گاه نشانه های دیگری را نیز به همراه دارد.

• عوارض قلبی عروقی: افت فشار خون، بی نظمی ضربان قلب
• عوارض تنفسی: ادم خون ریزی دهنده ریه همراه با افزایش تعداد تنفس
• عوارض گوارشی: تهوع، استفراغ خونی، درد شکمی
• عوارض عصبی: گیجی، اختلال در بینایی و تکلم، تشنج

توصیه:

• از خریدن قرص برنج از عطاری ها و یا اشخاص خودداری کنیم.
• برای نگهداری قرص برنج، آن را در مکانی خشک و خنک و با تهویه مناسب و به دور از رطوبت قرار دهیم.
• از قرص سیر می توان به عنوان جایگزین قرص برنج استفاده کرد.

اقدامات اولیه در مسمومیت با قرص برنج:

-به سرعت فرد را به هوای آزاد منتقل کرده و سعی کنیم بدن او را گرم نگه داریم و مطمین شویم که به راحتی نفس می کشد، سپس فرد را به مراکز درمانی و اورژانس انتقال دهیم.

-اگر گرد یا پودر ناشی از قرص برنج با لباس تماس پیدا کرد، لباس را در هوای آزاد به آرامی و با احتیاط تکان دهیم و به سرعت اقدام به تعویض آن کنیم. لباس آلوده را نباید در مکان های بدون تهویه یا بسته و مکان های عمومی رها کرد.

-در صورتی که قرص برنج، تعمدی یا اتفاقی بلعیده شود، باید هرچه سریع تر فرد را به مراکز درمانی و اورژانس منتقل کرد.

- عوارض گوارشی 5 تا 10 دقیقه پس از مصرف حادث شده و سپس سایر علایم ظاهر می شود و عموماً مرگ در مدت کمتر از 6 ساعت ممکن است رخ دهد.

-القای تهوع و استفراغ در موارد بلع قرص برنج توصیه نمی شود، زیرا این کار احتمال وقوع مسمومیت ثانویه به گازهای فسفید را افزایش می دهد.

- بیشتر مرگ و میرها با قرص برنج، ناشی از ایست قلبی است. مرگ و میر های بعد از 24 ساعت اغلب ناشی از نارسایی کبدی و کلیوی است. اما تسریع در درمان حتی در بیماران به ظاهر بی علامت اهمیت بالایی در بهبود بیماران دارد.

 

سرب

مسمومیت با سرب زمانی اتفاق می افتد که سرب طی ماه ها یا سال ها در بدن تجمیع شود. حتی مقادیر کم سرب می تواند در طولانی مدت باعث مشکلات جدی شود. کودکان زیر 6 سال به طور جدی در معرض خطر مسمومیت با سرب هستند که می تواند به طور جدی رشد ذهنی و جسمی آنها را تحت تاثیر قرار دهد.

در مقادیر بسیار زیاد، مسمومیت با سرب می تواند کشنده باشد.

منابع سرب می تواند هوا، آب و خاک آلوده به سرب باشد. افرادی که با باتری یا در کارگاه های خودرو کار می کنند نیز ممکن است در معرض سرب قرار گیرند. همچنین رنگ های حاوی سرب، گرد و غبار آلوده به سرب و ساختمان های قدیمی شایع ترین منابع مسمومیت با سرب در کودکان هستند. توجه داشته باشید که مسمومیت با سرب قابل درمان است، اما هرگونه آسیب ناشی از آن متاسفانه غیر قابل برگشت است.

 

سرب فلزی بسیار سمی و در عین حال یک سم بسیار مهلک است و مسمومیت با سرب یک بیماری جدی و گاه کشنده است. مسمومیت با سرب زمانی اتفاق می افتد که سرب طی ماه ها یا سال ها در بدن جمع شود. تجمع سرب، حتی مقادیر کم، می تواند باعث مشکلات جدی سلامتی شود. کودکان زیر 6 سال مستعد ابتلا به این سم هستند و رشد ذهنی و جسمی آنها به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد. رنگ های مبتنی بر سرب و آلودگی گرد و غبار سرب در ساختمان های قدیمی، شایع ترین منبع مسمومیت با سرب در کودکان است. کودکان اغلب با گذاشتن چیزهای حاوی سرب در دهان یا لمس سرب و گذاشتن انگشتان در دهان مسموم می شوند. سایر منابع آلودگی سرب آلودگی هوا، آب و خاک است. افرادی که با باتری کار می کنند، خانه ها را بازسازی می کنند یا در تعمیرگاه های خودرو کار می کنند ممکن است بیش از دیگران در معرض خطر مسمومیت باشند. مسمومیت با سرب قابل درمان است، اما مشکلات ناشی از آن غیرقابل برگشت است، بنابراین خوب است با انجام برخی اقدامات ساده از بدن خود در برابر سرب محافظت کنیم.

 

علائم مسمومیت با سرب چیست؟

علائم مسمومیت با سرب متنوع است و ممکن است بسیاری از قسمتهای بدن را تحت تاثیر قرار دهد. بیشتر اوقات مسمومیت با سرب به آرامی و با قرار گرفتن مکرر در معرض مقادیر کم سرب اتفاق می‌افتد و مسمومیت در نتیجه یک بار تماس و یا بلعیدن آن اتفاقی نادر است.

 

- علائم تماس مکرر با سرب عبارتند از:

درد شکم

گرفتگی شکم

رفتار پرخاشگرانه

یبوست

مشکلات خواب

سردرد

حساس شدن

از دست دادن اشتها

خستگی

فشار خون بالا

بی حسی یا گزگز در اندام ها

از دست دادن حافظه

کم خونی

اختلال در عملکرد کلیه

از دست دادن مهارتهای رشد در کودکان

 

- علاوه بر این موارد با توجه به اینکه مغز کودکان در حال رشد است، سرب می‌تواند باعث ایجاد ناتوانی ذهنی با علائم زیر شود:

مشکلات رفتاری

ضریب هوشی پایین

نمرات ضعیف در مدرسه

مشکلات شنوایی

مشکلات یادگیری کوتاه مدت و بلند مدت

تاخیر در رشد

 

 

- همچنین دوز بالای مسمومیت با سرب نیز معمولا با علائم اضطراری زیر همراه است:

 

درد و گرفتگی شدید شکم

استفراغ

ضعف عضلانی

لنگ خوردن هنگام راه رفتن

تشنج

کما

آنسفالوپاتی، که به صورت گیجی، کما و تشنج بروز می‌کند.

 

اگر کسی با این علائم شدید مواجهه شود،‌ باید بلافاصله به اورژانس مراجعه کرده و اطلاعات لازم مانند سن،‌ وزن،‌ منبع مسمومیت،‌ میزان احتمالی سرب مصرف شده و زمان مسمومیت را در اختیار پزشک معالج قرار دهد.

 

چه عواملی باعث مسمومیت با سرب می‌شود؟

مسمومیت با سرب با بلعیدن سرب و یا نفس کشیدن در گرد و غبار آلوده به سرب ایجاد می‌شود. سرب بدون بو و مزه بوده و با چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیست.

 

منابع معمول سرب عبارتند از:

رنگ به کار رفته در خانه‌های قدیمی

گلوله و ساچمه پرده (وزنه‌های سربی پرده)

لوله ها و شیرهای ظرفشویی که می‌تواند آب آشامیدنی را آلوده کند.

خاک آلوده به دود ماشین

مواد و وسایل هنری و رنگ آمیزی

جواهرات و ظروف سفالی

باتری ها

خط چشم

برخی از داروهای سنتی

 

چه کسانی در معرض مسمومیت با سرب قرار دارند؟

 

کودکان، به خصوص آنها که در خانه‌های قدیمی زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض خطر مسمومیت با سرب قرار دارند، زیرا احتمال اینکه دست یا اشیا آلوده را در دهانشان قرار دهند، بیشتر است. علاوه بر این،‌ مردم در کشورهای در حال توسعه به دلیل رعایت نکردن قوانین مربوط به آلودگیهای ناشی از سرب، در معرض خطر بیشتری هستند.

 

مسمومیت با سرب چگونه تشخیص داده می‌شود؟

مسمومیت با سرب با آزمایش سرب در خون تشخیص داده می‌شود و ممکن است آزمایشات اضافی مانند آزمایش خون برای بررسی میزان ذخیره سلولهای آهن، اشعه ایکس و احتمالاً نمونه برداری از مغز استخوان نیز لازم باشد.

وجود هیچ مقداری از سرب در خون بی خطر نیست و بر اساس مطالعات انجام شده، میزان 5 میکروگرم در دسی لیتر نیز می‌تواند باعث ایجاد مشکل در کودکان شود.

 

مسمومیت با سرب چگونه درمان می‌شود؟

 

اولین مرحله درمان، مشخص کردن و حذف منبع سرب است. در موارد شدید می توان از روشی معروف به نام کلاتراپی استفاده کرد که در آن کل سرب موجود در بدن جمع آوری شده و از طریق ادرار دفع می‌شود. از جمله کلاتورهای شیمیایی مورد استفاده در این روش، دو ماده EDTA و DMSA هستند. EDTA با عوارض جانبی اختلال در عملکرد کلیه همراه است و DMSA نیز اغلب باعث حالت تهوع، ناراحتی شکمی و واکنشهای آلرژیک (در اینجا بیشتر بخوانیم) می‌شود. حتی با استفاده از روشهای درمانی نیز از بین بردن عوارض ناشی از حضور طولانی مدت در معرض سرب بسیار سخت است.

 

اولین قدم در مورد مسمومیت با سرب از بین بردن منبع آلودگی است. در صورت امکان، باید سرب از محیط خانه حذف شود، تا احتمال بروز عوارض کم شود. برای افراد با سطح سرب کم، پرهیز از قرار گرفتن در معرض سرب باعث کاهش سرب خون می شود. کودکان با سرب خون ۴۵ میکروگرم بر دسی لیتر یا بالاتر باید درمان شوند.

 

در موارد شدید تر، پزشک ممکن است راهکار های زیر را توصیه کند:

 

1. شلی تراپی در درمان مسمومیت با سرب

در این درمان، داروی متصل به سرب از طریق دهان و به صورت خوراکی مصرف و از طریق ادرار دفع می شود. شلی تراپی ممکن است برای کودکان با سطح خونی ۴۵ میکروگرم در لیتر و در بزرگسالان با سطح بالای سرب، توصیه شود.

2. شلات تراپی در درمان مسمومیت با سرب

پزشکان برای بزرگسالان با سطح سرب بیشتر از ۴۵ میکروگرم در دسی لیتر خون و کودکانی که قادر به تحمل داروی مورد استفاده در شلی تراپی نیستند یک داروی تزریقی تجویز می کنند.

شلات های شیمیایی که بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند، می توانند منجر به عوارض جانبی مانند اختلال عملکرد کلیه شوند و غالباً می تواند باعث ایجاد حالت تهوع، درد شکمی و واکنش های آلرژیک شود.

 

چگونه می‌توان از مسمومیت با سرب جلوگیری کرد؟

 

با رعایت چند راهکار ساده می تواند از مسمومیت با سرب پیشگیری کرد:

 

1. شستن دست و اسباب بازی های کودکان

برای پیشگیری از انتقال سرب از راه دست های آلوده به گرد و غبار یا خاک، دست کودکان را بعد از بازی در فضای باز، قبل از غذا و هنگام خواب شسته شود. اسباب بازی های آن ها مرتبا شسته شوند. علاوه بر آن، از بازی کودکان در خاک جلوگیری شود.

2. پاک کردن سطوح خانه از گرد و غبار

3. تمیز کردن سطوح کف پوش خانه با یک پارچه مرطوب

4. پاک کردن مبلمان، پنجره و سایر سطوح غبار آلود از گرد و غبار

5. در آوردن کفش ها بیرون از خانه (این کار از ورود خاک سرب به داخل خانه جلوگیری می کند.)

6. استفاده از آب سرد 

اگر سیستم لوله کشی خانه، لوله کشی قدیمی و اتصالات سربی است، حداقل یک دقیقه قبل از استفاده آب، شیر را باز نگه داشته شود. برای تهیه شیر کودک یا پخت و پز از آب شیر گرم استفاده نشود.

7. رعایت یک رژیم غذایی سالم

وعده های غذایی منظم و تغذیه مناسب می تواند به کاهش جذب سرب کمک کند. به ویژه کودکان برای رژیم غذایی کافی به کلسیم، ویتامین C و آهن احتیاج دارند تا از جذب سرب جلوگیری کنند.

بزرگسالان معمولا در مواجهه با مقادیر متوسط ​​سرب، بدون هیچ گونه عارضه خاصی بهبود می‌یابند، اما در کودکان بهبودی ممکن است زمان بر باشد و گاهی حتی قرار گرفتن در معرض مقادیر کم سرب نیز باعث ایجاد ناتوانی ذهنی دائمی در آنها شود.

 

پیشگیری از مسمومیت با سرب در کارخانه ها

مسمومیت با سرب زمانی اتفاق می افتد که سرب طی ماه ها یا سال ها وارد بدن شود. حتی مقادیر کم می تواند مشکلات جدی برای سلامتی ایجاد کند. استخراج سرب و روی، ذوب و فرآوری سرب، بازیافت سرب، اجزای فلزی، الکترونیک و باتری‌های مستعمل، باتری‌های سرب، تولید شیشه و کریستال سرب، رنگدانه‌های سرب، رنگ‌ها و پوشش‌ها، تولیدکنندگان توپ و گلوله، پلاستیک و لاستیک. کارگران تولیدی، صنعتی و ساختمانی، تعمیرات، تعمیر و نگهداری و تعمیرات خودرو پل ها و سازه های فلزی، کارگران ساختمانی، تفنگچی ها و توپچی ها، لوله کش و لوله کش، پلیس، تعمیر تشعشعات، زباله سوز، جوشکار فولاد، باربرهای سربی خراش دادن رنگ قدیمی انجام می شود. با هوای فشرده، خراش ها یا سطوح سوزاننده، در صنایعی که تماس قابل توجهی با گرد و غبار، دود و دود سرب دارند فروخته می شود.

 

-پیشگیری از مسمومیت با سرب از طریق کنترل تماس

 

کنترل مواجهه به استفاده از اقدامات موثر برای حذف یا کاهش خطر مواجهه با سرب و در نتیجه مسمومیت با سرب اشاره دارد. به این ترتیب، هدف اصلی جلوگیری از هرگونه خطر سلامتی ناشی از تماس با سرب است. همچنین، در مواردی که امکان حذف اتصال وجود ندارد، ریسک ارتباط باید بر اساس شدت خطر، اطلاعات موجود، در دسترس بودن سیستم های کنترلی، هزینه یا هزینه های حذف به پایین ترین سطح عملی کاهش یابد. ریسک را تنظیم کنید. در برخی موارد، استفاده از دو یا چند اقدام کنترلی به طور همزمان برای حذف یا کاهش خطر مواجهه ضروری است. اقدامات کنترل ریسک باید به عنوان بخشی از فرآیند طراحی یا به عنوان بخشی از تغییرات در محیط کار در نظر گرفته شود، بنابراین اعمال آنها پس از ایجاد تغییرات در محیط کار توصیه نمی شود. کارفرما باید اطمینان حاصل کند که بیان رهبری توسط کارکنان کنترل شده و در مواردی که از نظر فنی یا عملی غیرممکن است، تا حد امکان کنترل شود.

 

بهترین اولویت کنترل، جلوگیری از انتشار و در غیر این صورت به حداقل رساندن انتشار سرب در هوای تنفسی است. برای این منظور در صورتی که غلظت سرب در هوا بیشتر از مقدار توصیه شده باشد یا تماس به هر نحوی منجر به افزایش غلظت سرب در خون کارگر شده باشد ابتدا باید نمونه برداری از هوا انجام شود. برای ارائه یک طرح کنترل تماس ضروری است.

 

اگر غلظت سرب در هوای تنفسی کمتر از حد مواجهه شغلی باشد و یا غلظت آن به طور تصادفی از حد مواجهه شغلی بیشتر شود، اما علت افزایش غلظت فوراً شناسایی و با اقدامات اصلاحی وضعیت بررسی شود. ثابت است و نیازی به استفاده از روش این کنترل نیست. برای دستیابی به کنترل مناسب، ابتدا باید با تمام فرآیندهایی که منجر به انتشار و اصطکاک می شود آشنا بود. در بسیاری از فرآیندها مانند ساخت لوله‌های پی وی سی، حذف رنگ قدیمی یا آنالیز حرارتی نمونه‌های سنگ، انتظار نمی‌رود از سرب در آزمایشگاه استفاده شود، اما با کمی مطالعه روی فرآیند یا ادبیات علمی، متوجه می‌شویم که سرب استفاده شده؛ .

 

روش‌های کنترل شبکه هدایت ‌شده، مبتنی بر کاربرد، از جمله حذف، جایگزینی، جداسازی و کنترل مکانیکی نیز می‌توانند با هم استفاده شوند. پس از اجرای کنترل فوق، ریسک باقیمانده با کمک کنترل دقیق کنترل می شود و در نهایت از تجهیزات حفاظت فردی و رعایت بهداشت فردی استفاده می شود.

 

- حذف سرب

بهترین و مؤثرترین راه برای محافظت از سلامت کارگران حذف سرب از فرآیندها و اطمینان از اینکه کار خطرناک نیست. به عنوان مثال، صنعت خودروسازی از رادیاتورهای آلومینیومی با مخازن پلاستیکی به جای رادیاتورهای مسی با مخازن لحیم کاری شده با سرب یا از تثبیت کننده های کلسیم/روی به جای تثبیت کننده های مبتنی بر سرب در محصولات PVC استفاده می کند که اعتقاد بر این است که سرب را از فرآیند تولید محصول آزاد می کنند. 

 

- جایگزینی برای جلوگیری از مسمومیت با سرب

سرب به عنوان یک ماده سرطان زا برای انسان طبقه بندی می شود و سیستم تولید مثل را تحت تاثیر قرار می دهد، بنابراین روی آوردن به مواد کم خطرتر باید ترجیح داده شود یا مصرف سرب باید به کمترین میزان ممکن کاهش یابد. کارفرمایان باید در اولین فرصت، مواد حاوی سرب را با مواد بدون سرب جایگزین کنند یا از موادی استفاده کنند که حاوی سرب کمتر یا سرب محلول کمتری باشند. به این ترتیب خطرات سلامتی ناشی از قرار گرفتن در معرض سرب حذف یا به حداقل می رسد. جایگزینی یاتاقان های سربی با یاتاقان های سربی جایگزین رنگ سفید سربی با رنگ سفید پایه دی اکسید تیتانیوم جایگزینی رنگ 20 درصد سربی با رنگ سربی 2 درصد لجن برای استفاده به عنوان لعاب سرب. نمونه هایی از روش های جایگزین مواد پودری هستند که برای کنترل گرد و غبار استفاده می شوند. قبل از تعویض، مواد جدید باید آزمایش شوند تا اطمینان حاصل شود که آنها مشکلات سلامتی جدی تری نسبت به سرب ایجاد نمی کنند.

 

- کنترل های مهندسی

در محیط های کاری که کارگران حداقل 30 روز در سال در معرض گرد و غبار سرب با غلظت های بالاتر از حد مجاز هستند، کارفرما باید از کنترل های مهندسی برای کاهش غلظت سرب در هوای قابل تنفس به کمتر از 200 میکروگرم بر متر مکعب استفاده کند. . این امر احتمال مسمومیت با سرب را کاهش می دهد. هنگامی که غلظت زیر 200 میکروگرم در هر متر مکعب هوا باشد، ترکیبی از کنترل های مهندسی و کنترل های اجرایی و ماسک تنفسی ممکن است برای کاهش حد مجاز 50 میکروگرم در هر متر مکعب هوای قابل تنفس استفاده شود. اجرای کنترل های مهندسی نیاز به بررسی کامل فرآیندهای تولید دارد و در شرایطی که جایگزینی سرب و مواد حاوی سرب با ترکیبات کم خطرتر امکان پذیر نیست، توجیه پذیر است. کنترل‌های مهندسی، کنترل‌های فیزیکی هستند که انتشار آلاینده‌ها را در نزدیک‌ترین نقطه به منبع کنترل می‌کنند، از ورود گرد و غبار، دود یا دود به محیط کار جلوگیری می‌کنند و البته سطح آلودگی محیطی و مواجهه کارگران را کاهش می‌دهند.

 

حد مجاز سرب چقدر است؟

برای پیشگیری از مسمومیت با سرب باید حد مجاز سرب را بدانید. حد تماس شغلی برای تماس تنفسی با سرب و ترکیبات معدنی سرب در طی یک شیفت کاری 8 ساعته، 51 میکروگرم در متر مکعب هوا می باشد. کمیته فنی بهداشت حرفه ای کشور و سایر سازمان های معتبر بین المللی، حد مجازی برای مواجهه تماسی کوتاه مدت و سقفی با سرب ارائه نداده اند.

 

آزمایش سرب خون چیست؟

به طور کلی دو نوع آزمایش سرب خون وجود دارد:

-تست مویرگی (فشار انگشت):‌ آزمایش مویرگی از خون ناشی از زخم انگشت استفاده می‌کند و اغلب به عنوان اولین مرحله یا آزمایش غربالگری برای تعیین وجود سرب در خون و احتمال بروز مسمومیت با سرب استفاده می‌شود. اگر سرب موجود روی پوست نیز در نمونه گرفته شود، نمونه‌های خون مویرگی می‌توانند نتایج بالاتری داشته باشند. به همین دلیل، یک آزمایش مویرگی که سطح سرب خون را بالاتر از مقدار طبیعی نشان می‌دهد، باید توسط یک آزمایش وریدی برای تایید شود.

 

-آزمایش وریدی (خونگیری): در آزمایش وریدی از خون سیاهرگ بازوی فرد استفاده می‌شود. این تست دقت بیشتری دارد و اعلام نتایج آن ممکن است چند روز طول بکشد.

 

تفسیر آزمایش سرب خون

چنانچه میزان lead در آزمایش خون کمتر از میزان نرمال باشد به این معنا است که شما مشکلی از جهت آلودگی به سرب ندارید. اما ارقام بالاتر از محدوده طبیعی نشان دهنده این است که شما اخیرا در معرض نفوذ سرب قرار گرفته‌اید. چنانچه میزان بالا بودن نتایج جزئی باشد ممکن است فقط شناسایی منبع سرب و حذف آن تجویز شود. اما مقادیر بالاتر نیاز به درمان دارد.

چنانچه میزان سرب در کودک بالاتر از ۴۵ و در بزرگسال بالاتر از ۸۰ باشد لازم است که حتما تحت روش‌های درمانی قرار گیرند چراکه مسمومیت با سرب رخ داده است. وجود سرب در بدن می‌تواند اثرات جبران ناپذیری بر بدن خصوصا بر رشد کودک و جنین داشته باشد. برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر در مورد تفسیر آزمایش سرب خون حتما با پزشک خود مشورت کنید.

 

 

 

 

 

 

نفتالین

نفتالن اولین بار در سال 1948 به عنوان یک آفت کش در ایالات متحده ثبت شد. از نفتالین برای جلوگیری از بید زدن فرش و پارچه های پشمی استفاده می کنند. که به شکل گلوله های کوچک جامد و سفید رنگ در بازار موجود است.

 نفتالین با فرمول مولکولی هیدروکربنی است که از نفت خام یا قطران زغال سنگ ساخته می شود. این هیدروکربن از دو حلقه بنزنی آروماتیک متصل به هم تشکیل شده است و همانند بنزن ، معطر است ، همچنین این ماده  در هنگام سوختن تولید می شود، بنابراین نفتالن در دود سیگار، اگزوز اتومبیل و دود ناشی از آتش سوزی جنگل ها یافت می شود.

 

علائم مسمومیت با نفتالین:

استنشاق نفتالین ممکن است باعث تحریک پوست و چشم شود. علائم گوارشی مانند تهوع، استفراغ، گرفتگی عضلات شکم و اسهال؛ علائم عصبی، مانند گیجی، هیجان، و تشنج؛ مشکلات کلیوی، مانند خاموشی حاد کلیه؛ و ویژگی های هماتولوژیک مانند ایکتروس و کم خونی شدید …  نفتالن یک ماده شیمیایی سمی است و حتی می تواند باعث سرطان روده و حنجره در انسان شود .

 

نحوه تشخیص آزمایشگاهی:

اختلالات آزمایشگاهی مسمومیت با آن شامل افزایش بیلی روبین غیر مستقیم، افزایش LDH ، نشانه های همولیز در پریفرال اسمیر ، افزایش Reticulocyte ، افت هموگلوبین و هموگلوبین یوری است.

 

اقدامات لازم:

در ساعات اولیه مسمومیت به پزشک مراجعه کنید زیرا در اثر گذر زمان درمان های پیچیده تری جهت حمایت از بیمار لازم دارید.

 

پاراکوآت

پاراکوآت یک نوع علف کش است که به علت قیمت ارزان، عملکرد سریع و نداشتن آثار محیطی در تمام دنیا مصرف می شود. در ایران غلظت 20 درصد آن موجود است و گاهاً آن را با سایر علف کش ها مخلوط می کنند. این سم به فرم مایع و رنگ سبز متمایل به آبی پر رنگ می باشد

 

علائم مسمومیت :

از سموم نباتی است که با ضایعات سوزشی در طی مسمومیت خوراکی خود را نشان  میدهد.

خوردن 10-20 سی سی از پاراکوآت 20 درصد می تواند باعث مرگ انسان شود.

 

 

تست های تشخیصی:

اگر سطوح پلاسمایی پاراکوآت در عرض 28 ساعت بعد از خوردن سنجیده شود می توان با استفاده ار نوموگرام پاراکوآت میزان مسمومیت را تعیین کرد.

همچنین می توان در ظرف 6 ساعت از خوردن این سم با استفاده از سدیم دیتیونات تست سریعی بر روی ادرار انجام داد.

 

اقدام لازم:

در مواقع مسمومیت با این سم مراجعه فوری به بیمارستان اهمیت ویژه ای دارد اما به طور معمول بیمار زمانی مراجعه می کند که چندین بار استفراغ کرده است.

در صورتی که حتی استفراغ روی پوست و لباس بیمار بریزد باید شستشو داده شود و بیمار سریعاً جهت همودیالیز آماده شود.

 

سموم ارگانوفسفره

ارگانوفسفره ها مواد شیمیایی هستند که در محصولات کشاورزی مانند علف کش ها، آفت کش ها و حشره کش ها وجود دارند. قرار گرفتن در معرض ارگانوفسفره ها می تواند مضر باشد. سایر کاربردهای ارگانوفسفره ها عبارتند از گاز عصبی منبع قابل اعتماد، مانند سارین، و تولید پلاستیک و حلال. مسمومیت می تواند پس از قرار گرفتن در معرض کوتاه مدت یا طولانی مدت رخ دهد. می تواند باعث آسیب عصبی و اختلال در تولید هورمون در انسان و حیوانات شود. ارگانوفسفره ها همچنین برای گیاهان و حشرات سمی هستند. کارگران کشاورزی و سایرین که با مواد شیمیایی کشاورزی کار می کنند ممکن است در معرض خطر باشند، که بیشتر در معرض در مناطق روستایی رخ می دهد. با این حال، ارگانوفسفره ها می توانند در محصولات غذایی مانند گندم، آرد و روغن پخت و پز نیز وجود داشته باشند. استفاده از اسپری مورچه و سوسک نیز ممکن است منجر به قرار گرفتن در معرض آن شود. در ایالات متحده، سالانه حدود 8000 نفر با ارگانوفسفره ها در تماس هستند، اما مرگ و میر نادر است. با این حال، در سراسر جهان، سالانه حدود 3 میلیون نفر را تحت تاثیر قرار می دهد و مسئول حدود 300000 مرگ و میر است. دولت ایالات متحده در سال 2013 قوانین سختگیرانه تری را در مورد استفاده از ارگانوفسفره ها معرفی کرد. این مقاله به مسمومیت با ارگانوفسفره، نحوه تشخیص آن، عوامل خطر و اقداماتی که در صورت بروز مسمومیت باید انجام داد، می پردازد.

 

پوست در معرض دید را با آب و صابون بشویید.

    برای رقیق شدن جرعه جرعه آب بنوشید.

    برای قرار گرفتن در معرض چشم، حداقل 15 دقیقه چشم ها را با آب ولرم بشویید.

    برای مشاوره بیشتر با Poison Center تماس بگیرید.

 

*توجه: گزارش هایی مبنی بر مسمومیت جدی پس از مصرف ناخواسته این محصولات گزارش شده است. در این موارد، کودکان خردسال به سرعت دچار استفراغ شدید، خواب آلودگی پیشرونده و مشکلات تنفسی شدند. در صورت مشاهده هر یک از این علائم با 911 تماس بگیرید.

 

علائم :

علائم مسمومیت با ارگانوفسفره می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و بسته به نوع و درجه قرار گرفتن در معرض آن بسیار متفاوت است. در موارد شدیدتر، می تواند تهدید کننده زندگی باشد. علائم به طول مدت قرار گرفتن در معرض و قدرت ماده شیمیایی درگیر بستگی دارد. کارشناسان اثرات سمیت را بر اساس طول مدت قرار گرفتن در معرض طبقه بندی می کنند:

•     اثرات حاد در عرض چند دقیقه تا 24 ساعت رخ می دهد
•     اثرات تحت حاد 24 ساعت تا 2 هفته پس از قرار گرفتن در معرض ظاهر می شود
•     اثرات مزمن از هفته ها تا چندین سال پس از قرار گرفتن در معرض ظاهر می شود

 

علائم مشابه هستند، چه مواجهه کوتاه مدت یا بلندمدت باشد، اما قرار گرفتن در معرض طولانی مدت ممکن است منجر به عوارض طولانی مدت شود. بسته به شدت تماس، علائم نیز می تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. هم قرار گرفتن در معرض حاد و هم مزمن می تواند منجر به منبع قابل اعتماد شود:

•     افزایش تولید بزاق و اشک
•     افزایش ادرار
•     اسهال، حالت تهوع و استفراغ
•     مردمک های کوچک
•     تعریق
•     لرزش عضلانی
•     از دست دادن حافظه
•     سردرگمی و اضطراب
•     خواب آلودگی
•     مشکل تنفس
•     سردرد
•     تغییرات عاطفی
•     توهمات
•     تغییرات در ریتم قلب و سایر علائم قلبی عروقی

 

مرگ و میر :

در بین ترکیبات ارگانوفسفره هم بسته به نوع سم میزان سمیت و مرگ ومیر متفاوت است به طوری که پاراتیون از ترکیبات به شدت سمی است.

آنچه عامل مرگ و میر مبتالیان است نارسایی تنفسی است.

 

سموم کارباماتی :

کاربامات ها دسته ای از حشره کش ها هستند که از نظر ساختاری و مکانیکی شبیه به حشره کش های ارگانوفسفره (OP) هستند. کاربامات ها N-متیل کاربامات هایی هستند که از یک اسید کاربامیک به دست می آیند و باعث کاربامیلاسیون استیل کولین استراز در سیناپس های عصبی و اتصالات عصبی عضلانی می شوند. در حالی که آنها مکانیسم عمل مشابهی با فسفوریلاسیون برگشت ناپذیر استیل کولین استراز توسط ارگانوفسفره دارند، کاربامات ها به طور برگشت پذیر به استیل کولین استراز متصل می شوند. متعاقباً، کاربامات‌ها تظاهرات سم‌شناسی مشابهی با مسمومیت‌های OP دارند که مدت سمیت آن معمولاً کمتر از 24 ساعت است. این فعالیت سمیت کاربامات را بررسی می کند و نقش تیم بین حرفه ای را در مدیریت آن برجسته می کند.

 

علائم:

علائم بالینی مسمومیت شامل افزایش ترشحات بدن، انقباض برونش، میوز، کرامپ های گوارشی، اسهال، برادی کاردی، افسردگی سیستم عصبی مرکزی، تشنج، سیانوز و کما است.

 

اقدامات:

اقدامات حمایتی شامل اکسیژن رسانی، کنترل راه هوایی، حمایت تنفسی، مایعات داخل وریدی و وازوپرسورها در صورت نیاز لازم است. تشنج معمولاً با بنزودیازپین ها (به عنوان مثال، دیازپام، میدازولام) درمان می شود. بنابراین زمان رساندن بیمار به درمانگاه بسیار حائز اهمیت می باشد.

 

مسمومیت با مواد شوینده

شوینده هامی توانند به صورت مایع، پودر یا قرص باشند. همچنین این محصولات معمولاً رنگ های روشن دارند و ممکن است برای کودکان خردسال مانند مواد خوراکی به نظر برسند. قرص های شوینده عموماً غلیظ‌تر هستند و در صورت گاز گرفتن، محتویات آن می‌تواند به داخل دهان کودک نفوذ کند.

در بیشتر موارد بلع غیر عمدی باعث سمیت می شود.

 

علائم:

• تحریک خفیف دهان / گلو در مقادیر طعم.
• مقادیر بیشتر: ناراحتی معده (ناراحتی، حالت تهوع، استفراغ، اسهال).
• احتمال سوختگی های گوارشی

 

اقدامات:

پوست در معرض مواد شوینده را با آب و صابون بشویید.

برای کم تر شدن سمیت جرعه جرعه آب بنوشید.

در صورت قرار گرفتن چشم در معرض مواد شوینده، حداقل 15 دقیقه چشم ها را با آب ولرم بشویید.

*توجه: در صورتی که کودکان خردسال دچار استفراغ شدید، خواب آلودگی پیشرونده و مشکلات تنفسی شدند حتما با اورژانس تماس حاصل کنید.

 

نکات استفاده :

هنگام استفاده از مواد شوینده و بویژه سفید کننده درب پنجره ها را باز گذاشته و یا از تهویه مناسب استفاده کنید.

پوست خود را در مقابل مواد شوینده به وسیله دستکش و البسه مناسب محافظت کنید.

از اختلاط مواد شیمیایی مانند جوهر نمک ، مواد سفید کننده و جرم  گیر خودداری فرمایید زیرا بخارات و گاز های ناشی از این اختلاط ها بسیار سمی و خفه کننده است.

مواد شوینده در در همان ظرف خود نگهداری کنید و هر بار پس از استفاده درب آن را ببندید.